Το Martini και η εξέλιξή του στον χρόνο

  • Το Martini και η εξέλιξή του στον χρόνο image 1

Words by:

Στην πιο απλή και ειλικρινή εκδοχή του, το Martini αποτελείται από gin και βερμούτ, πιθανότατα μαζί με ένα ή δύο dash από bitters, και γαρνίρεται με μια ελιά ή μία φλούδα λεμονιού σε twist.

Από την άλλη, το όνομα ‘Martini’ θα το συναντήσουμε σε εκατοντάδες επιπλέον συνταγές ποτών (200 θα βρείτε σε αυτό το site), πολλές εκ των οποίων δεν έχουν καμία απολύτων σχέση με το ‘αληθινό Martini’. Στην πλειονότητά τους ωστόσο, ακόμη και αυτά τα ποτά σερβίρονται χωρίς πάγο στο εμβληματικό ποτήρι σε σχήμα V.

H ιστορία και οι ρίζες του Martini

Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα cocktail, έτσι και με το Martini, οι ρίζες του χάνονται στον χρόνο. Το σίγουρο είναι πως πρόκειται για μία εξέλιξη του Martinez, το οποίο με την σειρά του αποτελεί μία εξέλιξη του Manhattan. Μεταξύ όμως και αυτών των ποτών υπάρχουν αρκετές ακόμη παραλλαγές και διαφοροποιήσεις οι οποίες εμφανίστηκαν κάπου ανάμεσα στο 1882 και το 1910, διαμορφώνοντας έτσι μία σειρά σχετικών ποτών από το Martini και το Marguerite, το Martine, το Martigny, το Martina, το Martineau και το Bradford a la Martini.

Η πρώτη επίσημη καταγεγραμμένη συνταγή του Martinez (η οποία έχει ως βάση της είτε το ολλανδικό genever είτε το old tom gin με μια προσθήκη από γλυκό βερμούτ, λικέρ curacao και bitters πορτοκαλιού) εμφανίζεται στο βιβλίο του O.H Byron The Modern Bartender (1884) ως μια παραλλαγή του Manhattan. Στην συνέχεια, στην δεύτερη έκδοση του Bartender Manual (1888), βλέπουμε για πρώτη φορά την συνταγή του ‘Martini’, από τον Harry Johnson, με συστατικά το old tom gin, το γλυκό βερμούτ, το λικέρ curacao, το gum syrup, και τα Boker’s bitters, σερβιρισμένα με ένα twist από φλούδα λεμονιού. Μία παρόμοια συνταγή είδαμε και από τον Henry J. Wehmann, στο Bartender's Guide του 1891, η οποία επίσης ζητά old tom gin και gum syrup.

ency 64 image

Tο Martini Cocktail του Harry Johnson από το Bartender's Manual

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως το Martini αποτελεί απλώς μία παραλλαγή του ονόματος του Marguerite, το οποίο πήρε το όνομά του από το ομώνυμο brand του βερμούτ που χρησιμοποιήθηκε ως συστατικό της συνταγής του ποτού. Η παλαιότερη γνωστή συνταγή του Marguerite, εμφανίζεται καταγεγραμμένη στο βιβλίο του Harry Johnson με τίτλο Bartender’s Manual που κυκλοφόρησε το 1900. Ο Tim Daly από την άλλη, στο Daly's Bartenders Encyclopedia του 1903, παρουσιάζει μία συνταγή του Marguerite χωρίς το ανιζέ στοιχείο και την προτείνει φτιαγμένη με ίσα μέρη από gin και βερμούτ με νότες από πορτοκάλι που προέρχονται από το orange curacao, τα bitters και την φλούδα του πορτοκαλιού. Με το πέρασμα του χρόνου, το Marguerite εμφανίζεται ξηρότερο και μέχρι το 1904, διαμορφώνεται (στο Stuart’s Fancy Drinks) ως μία συνταγή που αποτελείται από 2/3 Plymouth gin και 1/3 γαλλικό βερμούτ.

ency 76 image

Η συνταγή του Marguerite Cocktail του Harry Johnson από το Bartenders' Manual, το 1900

Υπάρχει ωστόσο και η συνταγή του Fancy Gin Cocktail η οποία εμφανίζεται στο Bartender’s Guide του Jerry Thomas (1862) και η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως πρόγονος και του Martinez αλλά και του Marguerite. Αποτελείται από jenever ή old tom gin σε μία ανάμειξη μαζί με orange curacao και gum syrup, bitters και μία φλούδα λεμονιού.

ency 23 image

Το Fancy Gin Cocktail του Jerry Thomas, από το The bartenders Guide του 1862

Το Martini αρχίζει και γίνεται ακόμη πιο ξηρό. Θυμηθείτε πως τόσο το ίδιο, όσο και το Martinez, ή ακόμη και το Marguerite δημιουργήθηκαν αρχικά ως γλυκά ποτά, κάτι το οποίο άλλωστε δημιούργησε την ανάγκη για την δημιουργία ενός νέου ποτού, του ‘Dry’ Martini, το οποίο επίσης περιείχε βερμούτ αλλά ακολουθούσε πιο μοντέρνες γευστικές προδιαγραφές.

Το ‘Dry Martini’ λοιπόν, είναι πιθανό να δημιουργήθηκε παράλληλα με το λανσάρισμα του London Dry Gin ως κατηγορία ποτού. Η δημοτικότητά του, εκτοξεύθηκε χάρη στις διαφημίσεις της εταιρίας Martini & Rossi στις ΗΠΑ οι οποίες έτρεχαν πολύ τακτικά έως και τις αρχές του 20ου αιώνα. Μάλιστα, η ίδια η εταιρία όταν λάνσαρε την νέα της ετικέτα ‘Dry Martini Vermouth’, συνόδευε τις διαφημίσεις της με την έκφραση ‘It’s not a Martini unless you use Martini.’

Η πρώτη αναφορά σε κάποιο Dry Martini έγινε στο βιβλίο του Tim Daly, Bartenders Encyclopedia, το 1903, στο οποίο αναγράφεται το ‘Bottle of Martini Cocktail’, που φτιάχνεται με τα 2/3 από ένα μπουκάλι old tom gin και το 1/3 από ένα ξηρό βερμούτ. Δίπλα μάλιστα από την συνταγή, ο ίδιος σημειώνει πως: “το συγκεκριμένο είναι ένα αρκετά ξηρό ποτό”.

ency 12 image

Η συνταγή του Βottled Martini Cocktail του Daly από το Bartenders Encyclopedia του 1903

Ένα χρόνο αργότερα ωστόσο, το 1904, βρίσκουμε μία ακόμη συνταγή για το ‘Dry Martini Cocktail’ και μάλιστα σε ένα γαλλικό βιβλίο με τον τίτλο American-Bar Recettes des Boissons Anglaises et Américaine. Το συγκεκριμένο βιβλίο το έχει γράψει ο Frank P. Newman, bartender στο Ritz του Παρισιού, ενώ στην εκτέλεσή του αναφέρει: “Σε ένα mixing glass [το οποίο αναφέρεται ως glass No.1], προσθέστε ορισμένα κομμάτια πάγου και 3 σταγόνες από Angostura ή orange bitters. Προσθέστε ίσα μέρη από gin και ξηρό βερμούτ, αναδεύστε, και σερβίρετε σε ένα glass No.5 [ποτήρι χωρητικότητας 70cl]. Σερβίρετε με ένα twist από φλούδα λεμονιού, ένα κεράσι ή μία ελιά, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του καταναλωτή.”

ency 11 image

1904. American-Bar Recettes des Boissons Anglaises et Américaine

Την ίδια χρονιά, και μάλιστα πιθανότατα πριν από την αναφορά του Newman, o John Applegreen, στο βιβλίο του Applegreen's Bar Book, αναφέρεται τόσο στο ‘Martini Cocktail’ με old tom gin και ‘1 dash από σιρόπι’ όσο και στο ‘Martini Cocktail, Dry’ το οποίο ‘φτιάχνεται με τον ίδιο τρόπο, χωρίς το σιρόπι’.

ency 75 image

Το Martini Cocktail του 1904 από το Applegreen's Bar Book

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως στο ίδιο βιβλίο υπάρχει και η συνταγή του ‘Crisp Cocktail’ το οποίο ουσιαστικά αποτελεί μία συνταγή ενός τυπικού 50-50 Martini με Plymouth [dry] Gin και γαλλικό [ξηρό] βερμούτ.

ency 29 image

Το Crisp Cocktail του 1904 από το Applegreen's Bar Book

Μάλιστα, ακριβώς κάτω από αυτή την συνταγή σημειώνει και μία ακόμη, εκείνη του ‘Olivette Cocktail’, μία ακόμη παραλλαγή του Martini με την προσθήκη Peychaud’s Bitters και –επιτέλους- σερβιρισμένο με μία ελιά.

ency 100 image

Το Olivette Cocktail του 1904 από το Applegreen's Bar Book

Δεν πιστεύω πως η συνταγή του Applegreen του 1904 με όνομα ‘Martini Cocktail, Dry’ ήταν η πρώτη αναφορά στο ‘Dry Martini’, ωστόσο εάν αναζητάτε έως και την παραμικρή λεπτομέρεια για το πότε η λέξη ‘Dry’ μπήκε μπροστά από το ‘Martini’, θα πρέπει να ανατρέξετε δύο χρόνια αργότερα, στο ‘Louis Mixed Drinks’ του Louis Muckensturm, ενός ευρωπαίου bartender ο οποίος εργάζονταν στην Βοστώνη των ΗΠΑ. Ακόμη όμως και η δική του συνταγή ζητούσε curacao, bitters αλλά και βερμούτ. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις παλαιότερες εκδοχές του ποτού, στην συγκεκριμένη αναφέρεται ευκρινώς πως τόσο το gin όσο και το βερμούτ πρέπει να είναι ξηρά. Σύμφωνα με τον Gary Regan, εκείνη την περίοδο ήταν που η Martini & Rossi είχε αρχίσει να διαφημίζει πολύ έντονα το ‘Dry Martini’ cocktail.

ency 63 image

1906. Louis' Mixed Drinks

Έτσι, από τα τέλη του 1800 έως και τις αρχές του 20ου αιώνα, παρατηρούμε πως το Dry Martini είχε αρχίσει να ξεχωρίζει και να διαφοροποιείται αρκετά από τους προγόνους του, το Martinez και το Marguerite, και μάλιστα πως παρουσιάζονταν όλο και ξηρότερο. Το Curacao κάποια στιγμή αφαιρέθηκε εντελώς ως συστατικό από το ποτό, ωστόσο τα bitters πορτοκαλιού παρέμειναν ως την δεκαετία του 1940. Στις μέρες μας μάλιστα, παρατηρούμε όλο και συχνότερα να χρησιμοποιούνται και πάλι από bartender ανά τον κόσμο.

Το Vodka Martini, το Vodkatini ή το Kangaroo

Στις αρχές του 20ου αιώνα η βότκα άρχισε να κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος στην αγορά των ΗΠΑ και καθώς το gin συχνά περιγράφεται ως μία αρωματισμένη βότκα, δεν μας κάνει εντύπωση που την είδαμε ως συστατικό στο Dry Martini.

Σύμφωνα με τον ιστορικό cocktail David Wondrich, το πρώτο cocktail με βότκα στις ΗΠΑ, εμφανίστηκε στο New Hampshire το 1905, όταν ένας bartender προσπάθησε να φτιάξει ένα ποτό για να ευχαριστήσει έναν Ρώσο πελάτη του. Έως το 1911, το Russian Cocktail αποτελούνταν πλέον επίσημα από 3/5 βότκα και 2/5 από Ruihinoy (ένα ρώσικο cordial φτιαγμένο από τα κουκούτσια των κερασιών) και μάλιστα βρήκε την θέση του στο μενού του St. Charles Hotel της Νέας Ορλεάνης. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1938, είδαμε να εμφανίζεται στη Νέα Υόρκη και το πρώτο Russian Tea Room το μενού του οποίο αποτελούνταν εξ ολοκλήρου από ποτά φτιαγμένα με βότκα.

Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά στο Vodka Martini γίνεται στο βιβλίο του Ted Saucer Bottons Up (1951). Ωστόσο ο James Bond του Ian Fleming ήταν τελικά εκείνος που έκανε διάσημο το ποτό, το οποίο μάλιστα επέμενε να ζητά ‘shaken, not stirred’.

Προτάσεις Martini με Vodka
Vodkatini / Vodka Dry Martini.
Vesper - To Martini του James Bond το οποίο φτιάχνεται με gin αλλά και βότκα.
Bearskin Martini - Ένα Vodkatini με Kümmel.
Dry Ice Martini - a Vodkatini martini with Canadian icewine.
Dutch Martini - Ένα Vodkatini με jenever και orange curaçao.
Kangaroo Dry Martini - Το όνομα που δίνει ο David Embury στο δικό του vodka martini στο βιβλίο του The Fine Art of Mixing Drinks.
Flame of Love Martini - με vodka, φλούδα από πορτοκάλι και fino sherry, σε ένα ποτό που λέγεται πως ήταν το αγαπημένο του Dean Martin.
Z Martini Το Tawny port αντικαθιστά την βότκα.
Voyager Martini - Ένα vodkatini με βερμούτ, sake και pisco.

Αρωματικά Martini

Κατά την δεκαετία του 1920 και του 1930 ήταν αρκετά συνηθισμένη η χρήση των λικέρ ή των αρωματισμένων κρασιών σε ένα κατά τα άλλα κλασικό Martini, κάτι το οποίο συμβαίνει αρκετά και στην σημερινή εποχή.

Ορισμένα παραδείγματα είναι:
Abbey Martini - Ένα Martini της δεκαετίας του '30 το οποίο σχετίζεται με το Bronx και φτιάχνεται με gin, γλυκό βερμούτ, χυμό πορτοκαλιού και .
Alberto Martini Την συνταγή πρότεινε ο W.J. Tarling's στο Café Royal Cocktail Book του 1937.
Alfonso Martini - Εμπνευσμένο από μία συνταγή του Victor Bergeron's από το Trader Vic's Bartender's Guide του 1972, με gin, Grand Marnier, γλυκό και ξηρό βερμούτ, και bitters.
Army Martini - Με gin, γλυκό βερμούτ και γρεναδίνη.
Arnaud Martini Ένα martini της δεκαετίας του '30 με gin, ξηρό βερμούρτ και crème de cassis.
Bartender's Martini - Με gin, ξηρό βερμούτ, fino sherry, Dubonnet Red και Grand Marnier.
Chocolate Martini - Με Vodka, ξηρό βερμούτ και white crème de cacao.
Elk Martini - Του Harry Craddock από το The Savoy Cocktail Book του 1930 με ίσα μέρη από gin και plum brandy μαζί με ξηρό βερμούτ.
Francophile Martini - Ένα French Martini με gin και ξηρό βερμούτ.
Fresh Martini - Ένα digestif martini με gin, bianco vermouth, μαστίχα, white crème de menthe και bitters μέντας.
Gingerbread Martini - Με vodka, dry martini, amaretto και σιρόπι gingerbread.
Greek Martini - Ένα wet gin martini με μαστίχα και ούζο.
Jupiter Martini - Ένα wet gin martini με parfait amour και χυμό πορτοκαλιού.
Left Bank Martini - Ένα gin martini με λευκό κρασί και elderflower liqueur.
Marsala Martini - Το έφτιαξε ο Tony Conigliaro με gin, κρασί marsala, ξηρό βερμούτ και amaretto.
Martini Special - Με αψέντι, bitters, gin, γλυκό βερμούτ και νερό από άνθη πορτοκαλιάς, σε μία συνταγή του Harry Craddock από το The Savoy Cocktail Book.
Moonshine Martini - Με gin, ξηρό βερμούτ, maraschino λικέρ και αψέντι σε μια ακόμη συνταγή του Harry Craddock από το The Savoy Cocktail Book.
Orange Bloom Martini - Με gin, triple sec και γλυκό βερμούτ σε μία συνταγή του Harry Craddock από το The Savoy Cocktail Book.
Peto Martini - Ένα Perfect Martini με χυμό πορτοκαλιού και λικέρ maraschino.
Piccadilly Martini - Από το The Savoy Cocktail Book με gin, ξηρό βερμούτ, αψέντι και γρεναδίνη.
Roselyn Martini - Ένα gin dry martini με γρεναδίνη.
Sakura Martini - Δημιουργήθηκε το 2015 απο τον Kenta Goto στη New York με sake, gin και maraschino.
Sake Martini - Ένα gin dry martini με sake.
So-So Martini - Ένα Martini από την δεκαετία του '20 με gin, ξηρό βερμούτ, calvados και γρεναδίνη.
Valencia Martini - Γνωστό και ως Spanish Martini με gin και fino sherry αντί για βερμούτ.

Τα Neo Martini, τα Altern’atini, τα Millenium Martini

Πρόκειται για τα ποτά τύπου Martini τα οποία βλέπουμε να σερβίρονται στο κλασικό ποτήρι σε σχήμα V, και που αποτελούνται είτε από βότκα είτε από gin. Και ενώ φέρουν το όνομα ‘Martini’, όπως ξεκαθαρίσαμε ουσιαστικά δεν αποτελούν Martini. Πολλά μάλιστα από αυτά δεν έχουν καν βερμούτ στα συστατικά τους ή και να έχουν, έχει καλυφθεί πολύ από άλλα αποστάγματα ή συστατικά.

Αυτές οι κατηγορίες των ποτών ήταν ιδιαιτέρως δημοφιλείς στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη κατά την δεκαετία του ’90 και ‘εφευρέθηκαν’ κυρίως για να κάνουν το ευρύ κοινό να αισθάνεται ‘cool’ ζητώντας ένα ποτό ‘σαν του James Bond’, παρά το γεγονός ότι τελικά έπιναν ένα φρουτώδες ποτό και όχι ένα έντονα αλκοολικό όπως ο ήρωάς τους.

Almond Martini Ένα cocktail με vodka, ξηρό βερμούτ και amaretto.
Bikini Martini - Δημιουργήθηκε το 1999 από τον Dick Bradsell και αποτελείται από gin, peach schnapps, blue curaçao και χυμό λεμονιού.
Breakfast Martini - Δημιουργήθηκε το 1996 από τον Salvatore Calabrese με gin, μαρμελάδα από πορτοκάλι, triple sec και χυμό λεμονιού.
English Martini - Με gin, φρέσκο δενδρολίβανο και λικέρ elderflower.
Espressso Martini - Ένα μοντέρνο classic του Dick Bradsell με vodka, espresso καφέ, λικέρ coffee και σιρόπι ζάχαρης.
French Martini - Ένα μοντέρνο classic με vodka, λικέρ raspberry και χυμό ανανά.
Polish Martini - Ένα ποτό του Dick Bradsell με ίσα μέρη από vodka, bison vodka, Πολωνικό λικέρ μελιού και χυμό μήλου.
Sour Apple Martini - Ένα εξωφρενικά δημοφιλές ποτό της δεκαετίας του '90, κυρίως όμως στην Αμερική. Μην το μπερδέψετε με το γνωστό Apple Martini.
Wasabi Martini - vodka, πάστα wasabi, χυμός λεμονιού και ζάχαρη.
Z Martini - Το tawny port αντικαθιστά το βερμούτ.

Martini με φρέσκα φρούτα

Αυτά τα φρουτώδη Neo Martini ήταν αρκετά δημοφιλή στο Λονδίνο του ’90. Στην πιο απλή τους εκδοχή αποτελούνται από vodka και φυσικό χυμό φρούτων ή λαχανικών μαζί με λίγο σιρόπι ζάχαρης. Η προσθήκη του φρούτου σε οποιαδήποτε μορφή του μέσα στο ποτό το κάνει αμέσως πιο αρεστό σε ένα ευρύ κοινό, ωστόσο η λέξη ‘Martini’ που χρησιμοποιείται για αυτά τα ποτά συχνά εκνευρίζει κάποιους.

Apple Martini - vodka, χυμός μήλου και σιρόπι ζάχαρης. Μην το μπερδέψετε με το American Sour Apple Martini που διαβάσατε πριν.
Kee-Wee Martini - vodka, αγγούρι και σιρόπι ζάχαρης.
Melon Martini - vodka, πεπόνι και σιρόπι ζάχαρης.
Pineapple & Cardamon Martini - Δημιουργήθηκε το 2002 από τον Henry Besant.
Pornstar Martini - Δημιουργήθηκε από τον Douglas Ankrah στο Townhouse του Knightsbridge το 2002, και πρόκειται ακόμη για ένα πολύ δημοφιλές ποτό.
Watermelon Martini - vodka, καρπούζι και σιρόπι ζάχαρης.

×
  • Καλωσηρθατε στο
  • Τα παντα για τον κοσμο του ποτου, των bar και των cocktail
  • Παρακαλουμε επιβεβαιωστε πως ειστε ανω των 21 ετων και συμπληρωστε το email σας
  • Οχι ευχαριστω, θελω να προχωρησω στο diffordsguide.com
CSS revision 42f8d9b